شر شما را خریداریم!

روزی نبوده که صدای دلنشین “نون خشکی ها” را توی کوچه و خیابون نشنیده باشید .به هر حال اینها هم برای خودشون شغلی دارن که بر اثر وجود ضایعات در تولید و اشتباه در مصرف نان به وجود اومده.این مثال واضح را گفتم تا به این نکته اشاره کنم که : عدم وجود قوانین صحیح تولید و مصرف و خدمات باعث تولد مشاغل کاذب قانونی! میشه. بانکداری در کشور ما هم مثل سایر ارگانها و ادارات از این مشاغل بی نصیب نمونده. از بنگاههای خرید و فروش وام و ضامن کارمند گرفته تا شغل شریفی! به نام :“شرخری”

شرخر کیست؟:شخصی که در ازای مبلغی پول ، “شری” را که گریبانگیر شما شده و معمولا مالی هم هست را از سر شما رفع میکنه. مثلا: چک یه آدم بدحساب و سرتق را که شما از پس وصولش برنمیای را با ترفندهای مخصوص خودش براتون وصول میکنه ، اونم در قبال درصدی از مبلغ چک.این افراد بعضا قلچماق و بزن بهادرند و اکثرا  راه وروش های قضایی را خوب بلدند.

ترفندهای هرکدوم از اونا هم مخصوص خودشونه ، روایتهای مختلفی از روشهای اونا هست.مثلا خود من یه آدم لاغر مردنی میشناختم که شرخر بود، زور بازو نداشت ولی تا دلت بخواد پررو و بدپیله بود.به یه نفر که بند میشد ، دیگه ولش نمیکرد. طرف را حسابی کلافه میشد، از گریه و زاری روزانه در مغازه طرف گرفته تا غش کردنهای الکی در مغازه طرف! خلاصه مثل کنه به طرف گیر می داد وروزگار بدهکار بخت برگشته را سیاه می کرد.

یا در سالهای نه چندان دور یه شرخری بوده تو یکی از پاساژهای میدون محسنی تهران ، به نام داریوش خان.تومنی چند ریال میگرفته و طلبها را وصول میکرده.تو اونجا برای خودش صاحب دفتر و دستکی بوده و کمربند مشکی کاراته داشته.روشهاش هم از فنون کاراته بود تا تهدیدهای مختلف.

برعکس سایر افراد که با به هم ریختن اوضاع اقتصادی کار و بارشون کساد میشه، کاسبی این جماعت با وفور چکهای برگشتی رونق میگیره!

———————-

بد نیست که این مطلب مرتبط را هم ببینید: کلیک کنید

——————

تعریف قضائی!:

شَرخَر کسی است که در امور متنازع فیه با دادن وجهی به یکی از متداعیان حق او را بخرد و در همه مراحل تا حصول نتیجه نهائی خود را جانشین او سازد. کسی که ملک و مال مورد اختلاف یا چک و سفته برگشتی را از صاحبانشان به بهای ارزان می‌خرد.

و اما سمبل شرخری : جناب عبدالله شرخر!

عبدالله شرخر که بود؟

جناب عبدالله شرخر بنام ترین و قصی القلب ترین شرخر تهران در سالهای ۴۰ تا اوایل دهه ۵۰ بود.
پیرمردی با لباس مندرس و بخیل، که جلوی کبابی ها آشغال گوشت  جمع میکرد و می پخت و می خورد ودر سالهای اولیه دهه ۵۰ میلیونر بود. و علاوه بر شرخری نزول خوار هم بود.
نقل میکنند روزی وارد یک بانک شده ، رییس جدید شعبه به گمان اینکه گداست از بانک بیرونش کرده بود ، چند دقیقه بعد عبدالله چک چندمیلیونی کشیده بود تا حسابش را در آن شعبه خالی کند، نقل می کنند: رییس شعبه به دست و پایش افتاده بود.
معروف بود ، شب عید فرش زیر پای بدهکار را میکشید ، افراد زیادی را به زندان می انداخت و زن و بچه اش را آواره  بی خانمان می کرد.
اوایل دهه ۵۰ یکی از افرادی که عبدالله به خاک سیاه نشانده بودش با قمه شکمشو پاره کرد و کشتش، چون ورثه نداشت دارایی میلیونیش به امور خیریه رسید.

سازمان عبدالله شرخر!:

شاهرخ ظهیری که او را به پدر صنعت غذا ایران می شناسند از حضور «عبداله شرخرها» در برخی از بانک ها خبر داد. او که عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران است در نشستی از وجود نوع جدیدی از شرخرها در بانک های کشور خبر داد و در حضور رئیس کل بانک مرکزی پرده از فعالیت این افراد برداشت. او گفت: بانک ها یک اداره حقوقی برای وصول معوقات خود دارند که متاسفانه یک سری مقررات دست و پاگیر اجازه عملکرد واقعی را به این ادارات نمی دهد. بنابراین ، این بانک ها برای وصول معوقات خود با سازمان هائی قرارداد بسته اند تا به پول خود برسند. این سازمان ها به «عبداله شرخرها» هستند. آنها به بدهکاران بانک تلفن می کنند و ضمن تهدید،هشدار می دهند که یا به زندان می افتند یا با جریمه های سنگین مواجه می شوند. اینها برای وصول مطالبات،۲ تا ۵ درصد پول می گیرند که متاسفانه در شأن بانک ها نیست.»

ویدئوی این گفتگو را هم ببینید،جالبه(حدود۳مگابایت): کلیک کنید

به نقل از واژه نامه ها:

فرهنگ دهخدا:شرخری . [ ش َ خ َ ] (حامص مرکب ) عمل شرخر. مدعاها را خریدن پیش از اثبات در محکمه . (یادداشت مؤلف ).

فرهنگ بزرگ سخن. دکتر حسن انوری:شَرخَر کسی است که مال مورد اختلاف، طلب یا چِک و سفتهٔ برگشتی را با قیمتی ارزان می‌خرد و از راه قانونی تعقیب می‌کند تا پول واقعیِ آن‌ها را بدست آورد.

رایج‌ترین نوع این عملیات اقتصادی فکتورینگ نامیده می‌شود. در این حالت سازمانی طلب‌های جاری شرکت‌ها را طی چند ساعت با کسر درصد ناچیزی بعنوان حق‌العمل پرداخته و خود بجای طلب‌کار قبلی با بدهکار روبرو می‌شود.شرخری می‌تواند در رابطه با روش دادوستد وجوه مربوطه حالت‌های غیرقانونی نیز بخود بگیرد.

شرخری “های کلاس” یا همون “فکتورینگ”:

فکتورینگ (به انگلیسی: Factoring) رسمی‌ترین و متداول‌ترین روش سازمان داده شده شرخری جهت «روان سازی» صندوق مالی شرکتها و تسریع داد و ستد در بازار تجارت است.
روش این عملیات مالی بدین منوال است که بانک یا هر سازمان دیگری که خدمات فکتورینگ عرضه می‌کند، طلب‌های جاری روزانه یا هر واحد زمانی دیگر مورد قرارداد شرکت‌های فروشنده را در مدت زمان بسیار کوتاهی به ایشان مسترد داشته و خود بجای طلبکار اولیه می‌ایستد. این نوع پرداخت‌ها می‌توانند طی چند ساعت و در همان روز ایجاد وجه طلب (فروش) انجام بگیرند. در اغلب موارد شرکت فروشنده وظیفه دارد قبل از بستن قرارداد فروش از شرکت فکتورینگ از طریق تلفن یا روشهای جاری رایج مجوز فروش بگیرد (شرکت فکتورینگ در اینجا توانایی مالی خریدار/بدهکار آتی را از طریق بانکهای اطلاعاتی ارزیابی و کنترل می‌کند). شرکت فکتورینگ پس از اجرای قرارداد فروش دو وجه مستقل را از کل طلب کسر کرده و طلب فروشنده را می‌پردازد. کسری اول درصدی از کل مبلغ فروش است که به عنوان حق العمل محسوب می‌گردد و کسری دوم مبلغی است که به عنوان گرو نگهداشته می‌شود تا معلوم گردد که فروشنده وظایف وعده‌ای و قانونی خود را (از جمله رساندن خدمات یا اجناس مورد قرارداد بدست خریدار، رعایت قوانین و اصول رایج بازار و غیره) به نحو احسن انجام داده‌است.
فکتورینگ عامل راحتی کار شرکت‌های فروشنده (طلبکار) می‌شود و از این طریق می‌توان بخش قابل توجهی از خدمه قسمت دفتر داری و رسیدگی به امور بدهکاران شرکت را به نحو مفیدی در بخش‌های دیگر شرکت بکار گرفت.

تاریخچه “فکتورینگ”:

فکتورینگ به صورت امروزی در ایالات متحد آمریکا شکل گرفته. نوع تاریخی آن در ایران باستان و بابل رایج بوده. سیستم‌های بانکی ساسانیان نه فقط چک بانکی را ابداع کردند بلکه مکانیزم‌های بسیار مدرن رتق و فتق بدهکاری / بستانکاری را نیز به جهانیان شناساندند . اولین عملیات فکتورینگ اروپا را در قرن چهاردهم میلادی خانواده «فوگر» در جنوب آلمان رایج کرد.

شرخری رسمی و قانونی در ایران!:

پارسال یه خبری توی محافل افتاد که:یکی از موسسات مالی منصوب به ارگانهای نظامی و انتظامی در راستای خدمت رسانی به مشتریان خود اقدام به نقد کردن مطالبات مشتریان می کند.این موسسه با خرید چک های مشتریان خود و با تکیه بر پشتوانه های حقوقی و اجرایی که به واسطه سهامدارن اصلی خود در اختیار دارد اقدام به نقد کردن مطالبات آنها می کند.

این اقدام که طریق برخی واسطه ها و به شکلی نیمه رسمی صورت می گیرد در شرایط بحرانی بازار و رکود اقتصادی فعلی با استقبال گسترده فعالان اقتصادی همراه شده است بطوریکه موسسه فوق برای پاسخگویی به به این تقاضا ها شرایطی تعیین کرده است،از جمله معرفی شدن از سوی مشتریان شناخته شده و یا نقد نکردن مطالبات کمتر از یکصد میلیون تومان برخی از این شروط است.

از نکات قابل توجه دیگر در این زمینه نرخ خرید چک ها از افراد است که بر اساس نوع حساب ،بانک، محل شعبه، اعتبار صاحب چک، تاریخ سررسید و … بین ۳ تا ۵ درصد تعیین می شود. این نوع فعالیت ها در شرایط بحرانی اقتصاد و با توجه به رشد شدید میزان چک های برگشتی در این روزها رونق دارد و از قدیم به افرادی که این نوع فعالیت ها را در بازار بر عهده می گرفتند به شرخر معروف بوده اند ولی تاکنون انجام چنین فعالیتهای در غالب یک موسسه سابقه شناخته شده ای حداقل در کشور ما نداشته است.

این هم کاریکاتوری در این ارتباط: کلیک کنید

http://www.shokri.ir/banknevesht/wp-content/themes/the-book/the-book/images/mohr1.gif

————————————————————————————————–