هخامنشیان چک می کشیدند

چک از دستاوردهای بانکداری است و قدیمی‌ترین شواهدی که از چک و بانکداری در دست است، به دوره هخامنشیان می‌رسد.
به گفته دکتر «شیرین بیانی»، تاریخ‌نگار، بانکداری در دوره پیش از اسلام، به خصوص دوره ساسانی اهمیت زیادی داشته است. مراکزی همچون بانک‌های امروزی وجود داشته‌اند و در آنها کارهای بانکی از قبیل قرضه، برات، چک و … صورت می‌گرفته است. قدیمی‌ترین شکل بانکداری را در بین‌النهرین در دوره هخامنشیان سراغ داریم که عمده ترین مرکز سکونت یهودیان بود و در آنجا یهودیان عهده‌دار امور بانکداری بودند. مدارکی هم از این ناحیه به دست آمده که کاملا حکم چک دارد. کلمه «بانک» هم در آن زمان مصطلح بود و لغت «چک» نیز از همان زمان متداول شده که تا امروز باقی مانده است. در نوشته‌های دوره ساسانی به زبان پهلوی لغت چک را داریم و همین واژه از ایران به زبان‌های دیگر جهان راه یافته است. مسلما چک در طول تاریخ روندی داشته است اما سیر روند آن را نمی‌دانیم. از دیگر امور مهم بانکی، برات است. برات چیست و از چه زمانی در ایران متداول شد؟
دکتر شیرین بیانی که تخصص وی بیشتر تاریخ دوره مغول است، توضیح می‌دهد که برات همان حواله است.
در دوره مغول، از مرکز یا از مراکز ایالات «برات» می‌نوشتند و آن را به دست مامورانی می‌دادند. این ماموران با در دست داشتن حواله مورد نظر موظف می‌شدند باج یا عوارض یا وجه نقدی یا جنسی از کسی یا سازمانی یا جایی بگیرند. به این حواله برات می‌گفتند.
برات همچون موارد دیگر در دوره مغول روند خطرناکی پیدا کرد. هر دولتمدار یا محصل مالیاتی می‌توانست برات بنویسد. به این ترتیب، یک نفر ممکن بود از یک دایره یا شخص به خصوص چندین برات دریافت کند و موظف شود مطالبات مختلف جنسی یا نقدی این برات‌ها را پاسخگو باشد.
این مساله مثل موارد دیگر موجب اغتشاش‌ شد تا سرانجام با اصلاحات غازان‌خان یا به عبارتی اصلاحات خواجه رشید‌الدین فضل‌الله مسائل مربوط به برات را سامان داد.
دکتر بیانی معتقد است این اصلاحات را در واقع باید اصلاحات خواجه نامید. خواجه رشید‌الدین فضل‌الله که از زمان گیخاتو ارج و قربی بلند‌پایه نزد شاه یافته بود، در زمان سلطنت غازان‌خان تصدی کارهای خطیر را عهده‌دار شد و سرانجام به مقام وزارت رسید. وی که در علم و ادب و ملک‌داری سرآمد بود، در زمان صدارت اصلاحاتی را تنظیم کرد که بسیار مهم بود اما به نام سلطان وقت به اصلاحات غازانی معروف شد.
یکی از این اصلاحات که در امر اجتماع و اقتصاد تاثیر فراوانی داشت، محدود کردن استفاده از برات بود. وی استفاده از برات را قانونمند کرد و مشخص کرد که کدام سازمان‌های دولتی یا مالیاتی اجازه صدور آن را دارند. مجازات‌های خیلی سختی را هم برای تخلف از این امر در نظر گرفتند. اگر کسی غیر از افرادی که مجوز داشتند ، برات صادر می‌کرد، به مرگ محکوم می شد. مامور مالیاتی ( بیتکچی ) هم که برات غیر مجاز را نوشته بود، به قطع دست محکوم می‌شد. این مجازات‌ها واقعا هم اتفاق افتاده است و به گفته دکتر بیانی، تمام این موارد در «جامع ‌التواریخ» اثر بسیار مهم خواجه رشید‌الدین فضل‌الله همدانی در تاریخ مغول، ضبط است.
پس از این اصلاحات، برات به معنی واقعی کلمه به کار رفت و محصلان مالیاتی یا دیوان استیصاء یا هر جای دیگر در مواقع جنگ یا صلح برات می‌نوشتند و می‌فرستادند و کسی که برات را دریافت می‌کرد باید موارد خواسته شده را می‌فرستاد.
رواج پول کاغذی و برات و چک و شرکت‌های تجاری مشابه با شرکت های مضاربه‌ای در دوره مغول نشان می‌دهد این دوره از دوره‌های رونق بازرگانی در طول تاریخ بوده است. در این دوره، جاده مهم ابریشم که چین را به اروپا متصل می‌کرد و بسیاری جنگ‌ها بر سر این جاده شد، برای نخستین بار تحت یک حکومت واحد درآمد. به دنبال آن، دادوستدهای اقتصادی از راه این جاده صورت گرفت که بسیار برای مغولان اهمیت داشت. همچنین مراودات فرهنگی بسیاری از این مسیر انجام شد که همه این عوامل در پیشبرد اقتصاد و فرهنگ موثر بود. 

منبع: خبرگزاری میراث فرهنگی

——————————————–

چک به معنی برگهٔ تاریخ‌دار و دارای ارزش مالی است که معمولاً برای خرید در حال و پرداخت در آینده استفاده می‌شود. صاحب چک پس از نوشتن مبلغ ارزش آن و تاریخ موردنظر برای وصول، چک را امضا می‌کند. در تاریخ ذکر شده – تاریخ سررسید – فردی که چک را دریافت کرده‌است به بانک مراجعه می‌کند و مقدار وجه مشخص شده را از حساب جاری فرد صادر کننده دریافت می‌کند.

چک سند خاصی است از اسناد بازرگانی که به موجب آن، صادرکننده چک، پولی را که نزد دیگری دارد تمام یا بخشی را به سود خود یا ثالث مسترد می‌دارد . چک سند عادی تجاری در برخی موارد با رعایت اصول آن قابل صدور اجرائیه‌است. خط و قباله را هم در ایران قدیم چک می‌خواندند ( دیوان معزّی ) چنین گفته‌اند که سکه نیز از لغت چک، نحت شده‌است. صدور چک اماره مدیون بودن است.

طبق قانون چک در ایران، شخص باید در زمان نوشتن چک به اندازهٔ مبلغ مندرج در آن در حساب خود وجه نقد، اعتبار و یا پشتوانهٔ قابل تبدیل به وجه نقد داشته باشد. تفاوت چک با کارت‌های اعتباری هم در همین است.

Read the rest of this entry »

یادی از گذشته هایی نه چندان دور….

امروز شنبه ۳۰مرداد ۱۳۸۹…بی مناسبت ندیدم که مطالب قطعه ای از روزنامه کیهان در۳۰سال پیش در چنین روزی را در این پست بیارم..محض یادآوری مسئله ای تکراری و در ظاهر حل نشدنی برای کارشناسان دینی که با همان کیفیت صورت مسئله و همچنان پر از بحث و کشمکش آرام ادامه داره…

این هم قسمتی از متن تصویر بالا ، چون کیفیت لازم را برای مطالعه نداره:

مسوولان پولی و اقتصادی در مورد بهره و ربا نظر می دهند
کیهان، پنجشنبه، ۳۰ مرداد۱۳۵۹
دکتر بنی صدر رییس جمهوری: حذف بهره در شرایط فعلی و بدون آن که تغییرات اساسی و بنیادی درجامعه پدید آید نه تنها مشکلی را حل نمی کند بلکه خود بر مشکلات می افزاید.
آیت الله منتظری: این درصدی که در بانکها داده می شود رباست و حرام است.
رییس کل بانک مرکزی ایران: سپرده های مردم در واحدهای اقتصادی سرمایه گذاری می شود و ما در تولید اینها را شریک می کنیم و این مضاربه واقعی است.
آیت الله اشراقی: بحث ما در اطراف این نبود که بانک، به  مشتریان خود سود ندهد بلکه به آنهایی که پول پس انداز می کند سود بدهد به مبنای اقتصاد صحیح نه بر مبنای ربای ویرانگر.
معاون وزارت دارایی: از جانب مقامات بانکی به مردم اطمینان دهید که مطلقا نگران نباشند سپرده های آنها در سیستم بانکی تضمین شده و جای هیچ نگرانی ندارد.
دکتر صادقی تهرانی: به جای این که فقط بگوییم سود تضمین شده و ربا را حذف کنیم باید بگویند چگونه حذف کنیم و در غیر این صورت در شرایط فعلی روش موجود اجتناب ناپذیر است.

http://www.shokri.ir/banknevesht/wp-content/themes/the-book/the-book/images/mohr1.gif

———————————————————————————————————

امضای خنده دار

امضای خنده دار مشتری بانک مانع وام گرفتنش شد

درخواست وام یک مرد روسی از بانکی درشهر مسکو به خاطر استفاده از شکلک خندان بجای امضای شخصی در فرم درخواست رد شد.
ولادیمیرکرلوف ۳۴ ساله اظهار داشت :این امضا در گذرنامه و کارت شناسایی ام پذیرفته شده اما نمیدانم چرا بانک آن را نمی پذیرد.
گرچه نام این بانک به دلایلی افشا نشده اما اولگ پاولوویچ سخنگوی این بانک اظهار داشت :شکلک خندان بیشتر یک نقاشی است تا یک امضای رسمی شخصی و نمی تواند مورد پذیرش ما باشد.

http://www.shokri.ir/banknevesht/wp-content/themes/the-book/the-book/images/mohr1.gif

—————————————————————————————————-

“دورکاری” چیست؟ مثال بزنید!!!!!

اگه خدا قبول کنه دیروز غروب سر سفره افطار بودم، تلویزیون داشت خبر پخش میکرد..بیشتر حواسم به خوردن بود ، آقای محترم و مغز متفکری از هیات دولت  داشتن افاضات می فرمودن که یکی از سخنان گهربارشون باعث شد یه چند لحظه ای لقمه توی گلوی مبارکمون توقف کنه و بعد راهش را ادامه بده…داشت درباره لغت جدید “دورکاری” حرف میزد و اینکه دولت سعی داره این چند ساعتی را که از ساعت کار کارمندان دولت در ماه مبارک کم کرده، از طریق دورکاری جبران کنه….یکی از خبرنگارا ازش پرسید که ، دورکاری دیگه چیه و چطور کار میکنه؟ پرفسور محترم یه مثال زدن در حد اندازه جام جهانی: مثلا اینکه شما توی ادارتون تایپیست هستین و قراره روزی ۶برگ تایپ شده تحویل بدین، این ۶برگ را میبرین خونه و انجام میدیدن و فردا صبح میارین…

مثالش واقعا بینظیر بود و باعث شد سریع بتونم این مسئله را درباره سایر مشاغل دولتی حدس بزنم و تجزیه و تحلیل کنم …برای تعدادی از مشاغل مسئله به این صورت میشه:

قاضی دادگاه:

آدرس منزل را میدیدن به زندان مرکزی، اونا هم  متهم های مورد نظر را میارن منزل شما ، همونجا محاکمه میشن و حکم صادر میشه و میرن پی کارشون!

شرکت خودروسازی:

تمام قطعات اتومبیل را میبرن منزل، سرفرصت همه را سرهم بندی میکنین ، فردا صبح با یه ماشین کامل میاین شرکت، بهش میگن : دورکاری!( اتومبیلهای تولید داخل را که دیدین چه تحفه ایه! حالا حساب کنین همین ماشین طی ساعات دورکاری تولید بشه!)

پرستار بیمارستان:

چند تا مریض را با رسید از بیمارستان تحویل گرفته ، میبرین خونه،اونجا خوب بهشون رسیدگی میکنین ، داروهاش رو هم سر وقت میدین، فردا هم صحیح و سالم تحویل میدین ، میشه :دورکاری!

کارمند بانک:

نفری ۱۰تا چهارنخ اسکناس تحویل میگرین،،فردا اول وقت پاک کرده و فرسوده کشی شده تحویل میدین،بابتش رسید نمیخواد چون سند منزل در رهن بانکه!

البته در مورد بانکها فکر نکنم نیازی به دورکاری باشه ، چون ساعت کار خاصی کم نشده هیچ ،روز پنجشنبه در کمال حیرت، در حالیکه اعلام کرده بودن که ساعت کاری تا ساعت ۱۲ ظهره ، اما  طی یه نامه چریکی ساعت کار تا ساعت ۱۳ افزایش  پیدا کرد و موجب شد روزه تعداد زیادی از همکاران در شعب مختلف به دلیل مورد عنایت قرار دادن مصوب اصلی نامه مورد نظر، باطل بشه!

ناگفته نماند که ساعت شروع کار بانکها از ساعت ۷:۳۰ صبح به ۷:۴۵ تغییر پیدا کرده و تا پایان  سرجمع ۴۵ دقیقه کسر شده ، به استثنای پنجشنبه که نیم ساعت هم نسبت به روزای عادی بیشتر شد و باعث شد برای خیلی ها از دورکاری تبدیل به “زورکاری” بشه!

در پایان از همه دوستان و عزیزان و کسانی که به اسم نماینده در مجلس محترم و دوست داشتنی شورای اسلامی و یا تحت عنوان وزیر در هیات دولت مشغول خدمتند، عاجزانه خواهش می کنم ، ما کارمندای بانک را در این یه مورد بی خیال شن! به اندازه کافی روزا کار می کنیم، ظهرها هم که یه بغل پرونده وام باید ببریم خونه و تا شب بنویسیم ، از شب تا صبح هم یه سره خواب بانک و اجرای پروژه مشتری مداری را می بینیم! خیر امواتتون بی خیال!

http://www.shokri.ir/banknevesht/wp-content/themes/the-book/the-book/images/mohr1.gif

————————————————————————————————

آمرزش ، رهاورد ماه رمضان

فرا رسیدن ماه برکت ، ماه عشق به آفریدگار هستی ، ماه بازگشت به سوی خدا و ماه طهارت و پاکیزگی بر همه مسلمانان و هموطنان عزیز خصوصا همکاران عزیز و زحمتکش شبکه بانکی کشور مبارک.

در این پست چند سخن گهربار از بزرگان دین را درباره این ماه مبارک را خدمت شما عزیزان تقدیم می کنم و نکته اینکه در انتهای مطالب حتما فایل صوتی تلاوت کوتاه ، اما هنرمندانه استاد محمود شحات انور را به عنوان هدیه از طرف من به مناسبت این ماه مبارک بشنوید و لذت ببرید.
————————————

پیامبر گرامی (ص) در توصیف ماه رمضان چنین فرموده اند: “شهر رمضان شهر الله عز و جل … و هو شهر البرکه” ماه رمضان ماه خدا و ماه برکت است.”در جای دیگر فرموده اند: “این ماه رمضان ماه مبارکی است، روزه در آن را خداوند واجب گردانید، درهای بهشت در این ماه باز و دستهای شیاطین بسته است.” و نیز فرموده اند:خدای متعال در سراسر ماه رمضان می گوید: “آیا استغفار کننده ای هست تا گناه او آمرزیده شود و به مغفرت برسد؟ همچنین در جای دیگر فرموده اند: “فرشتگان الهی روز و شب برای روزه داران در ماه رمضان طلب آمرزش می کنند.”
امام صادق فرمودند: “کسی که در ماه رمضان آمرزیده نشود تا ماه رمضان آینده آمرزیده نمی شود مگر در عرفات در مراسم حج حاضر شود.”

امام سجاد (ع) در دعای وداع با ماه رمضان می فرمایند: “درود بر تو ای همسایه ای که دلها (بر اثر عبادت و بندگی) در آن نرم و فروتن گردید و گناهان (بر اثر آمرزش و عفو خدای متعال) در آن کم شد.
درود بر تو! چه بسیار گناهان را محو کردی و چه بسیار عیبها و زشتی ها را پوشاندی”
————————————————————————————
تلاوت زیبای استاد محمود شحات انور

تلاوت قرآن آنگاه اثربخش است که تلاوتگر قرآن بتواند نخست مفهوم آیه را دریافته آنگاه متناسب با حال مجلس و مقتضای کلام پروردگار ردیف آهنگی خاصی را پیاده سازد.

این مکانیزم در اصطلاح اهل فن “لحن الداء” خوانده می شود.

نمونه ای از انطباق لحن با مفهوم را در فرازی از سوره نمل با صدای استاد محمود شحات انور بشنوید:

… وَأَدْخِلْنِی بِرَحْمَتِکَ فِی عِبَادِکَ الصَّالِحِینَ(نمل/۱۹)

…و مرا برحمت خود در زمره بندگان صالحت وارد کن!»

وَتَفَقَّدَ الطَّیرَ فَقَالَ مَا لِی لَا أَرَى الْهُدْهُدَ أَمْ کَانَ مِنَ الْغَائِبِینَ(نمل/۲۰)

(سلیمان) در جستجوی آن پرنده [= هدهد] برآمد و گفت: «چرا هدهد را نمی‌بینم، یا اینکه او از غایبان است؟!

اسکریـپت ساعت بانکی!

همه دوستان در جریان هستند که مدتیه دومین جشنواره وبلاگ های بانکی کشور به همت بانک ملی شروع شده…فرصت شد سری به وبلاگهای همکارا زدم و با یه تعداد جدیدی از دوستان وبلاگ نویس آشنا شدم…انصافا که بعضی از همکارا سنگ تموم گذاشتن و معلومه که برگزاری دوره قبلی جشنواره جدا از مسائل حاشیه ای ، نتیجه خوبی داشته.

اما یه نکته ای که توی وبلاگ همکارا به چشم می خورد ، استفاده از کدهای اسکریپت عمومی بود که به نظر من برای یه وبلاگ بانکی نمای جالبی نداره،مثلا تصور کنید که مطالب درباره بانکه ولی ساعت فلش وبلاگ ، تصویر یه قلب داره که یه دونه تیر از وسطش رد شده!!!!

البته سال قبل یکی دو تا ساعت فلش بانکی طراحی کردم که در وبلاگ چند نفر از دوستان مثل : “خاطراتم در بانک ملی ” و ” بزرگترین وبلاگ پرسنل بانک اقتصاد نوین ” استفاده شد و میتونین نمونه اش را ببینین…

چند روز پیش آستینها را بالا زدم و برای همه بانکها یه مجموعه اسکریپت ساعت فلش ساختم که دوستان محدودیتی برای استفاده نداشته باشند.

برای دیدن و کپی کردن کد مربوط به بانک خودتان به لینک پایین رفته و بعد از کپی کردن کد مربوطه ، در تنظیمات قالب وبلاگتون اضافه کنید، تا در ستون مربوط به کدها نمایش داده بشه ، اگر هم مشکلی در کدها بود حتما به من اطلاع بدین..

ممنونم.

لینک صفحه ساعتها: http://shokri.ir/flash/banki-clock/index.htm

http://www.shokri.ir/banknevesht/wp-content/themes/the-book/the-book/images/mohr1.gif

—————————————————————————————————

حذف شماره مشتری اضافه در سیـبا

همکارای عزیز با شماره حسابهای متعددی برخورد کردند که مربوط به یک شخص بوده، اما شماره مشتری هر حساب با حساب دیگه تفاوت داره….این تعدد شماره مشتری برای یه شخص صاحب حساب محدودیتهایی ایجاد میکنه که یه نمونه اش عدم انتقال وجه بین حسابهای مشتری در سیستم همراه بانکه…

البته این مطلبی را که می نویسم ، اکثر همکارا استادن ، ولی باز هم در شعبات عدم آگاهی از حل این مشکل مشاهده میشه…

ابتدا باید مطمئن شد که مشخصات اصلی  شناسنامه ای مشتری مثل: نام،نام خانوادگی، شماره شناسنامه، شماره ملی و تاریخ تولد به صورت کاملا صحیح و یکسان برای تمام شماره مشتریها ثبت شده باشه…

برای این کارابتدا از منوی مرکز، وارد گزینه ۱۰(امور پایگاه داده ها) شده و در صفحه بعد گزینه ۱(اطلاعات مشتری) را انتخاب کنید، منوی بعدی یک صفحه سه ستونه مشاهده می کنید که در ستون سوم در مقابل عبارت ” کد ملی/اق” حرف Y را تایپ کرده و enter را فشار دهید.شماره مشتری را وارد کنید وکلیدenter را زده و در صورتی که شماره مشتری ثبت نشده و یا نادرست وارد شده بود، شماره صحیح را وارد کرده و کلید  enter را دوبار بزنید. کد ملی ثبت یا اصلاح شد..

برای سایر مشخصات هم از همان منوی قبلی استفاده کنید، برای اصلاح شماره شناسنامه عبارت “ش شناسایی” ، تاریخ تولد “ت تولد” ، را مانند عملیات قبل با وارد کردن حرف Y در جلوی هر عبارت اصلاح کنید.

مجددا به منوی اصلی مرکز برگشته و اینبار گزینه ۴ (خدمات داخلی ) را انتخاب می کنیم،در صفحه بعد گزینه ۱۱ (امور مربوط به مشتری تکراری) انتخاب ودر صفحه جدید وارد گزینه ۱ (برقراری ارتباط بین حسابها) می شویم.

شماره مشتری مورد نظری را که به عنوان شماره اصلی در نظر گرفته شده را وارد کرده و با کلیدTAB به خط بعدی رفته و شماره مشتری قابل حذف را وارد و با کلید ENTER به خط بعدی منتقل می شویم، در اینجا نیاز به کد کاربر ارشد شعبه دارد که با ورود آن و تایید سیستم مجددا از شما درخواست می کند که یکبار دیگه این عملیات را تکرار کنید…

بعد از این کار هر دو شماره حساب دارای یک شماره مشتری واحد می شوند…

http://www.shokri.ir/banknevesht/wp-content/themes/the-book/the-book/images/mohr1.gif

———————————————————————————————————-