کاغذ اسکناس

نوشته و ویدئوی قبلی را فقط محض سرگرمی گذاشته بودم..از اونجایی که هر نوشته ای ابهاماتی داره این نوشته هم سوالاتی را تو ذهن همراهان عزیز این وبلاگ پیش آورد.تو همین پست قبلی شعبده بازی با اسکناس  دوست و همراه همیشگی این وبلاگ حمید آقا سوال کردند که :کدوم الیاف خاص اسکناسه که باعث این خمش میشه … منظور چرا انواع کاغذهای دیگه چنین واکنشی رو نشون نمیدند؟

مسئله مهمی که درباره اسکناس می دونستم این بود که کاغذ اسکناس از جنس پنبه و دارای بافت و چینش مخصوصیه..اما اطلاعات دقیقتر را با جستجو در چند سایت و وبلاگ پیدا کردم که امیدوارم جواب سوال را به طور کامل داده باشه:

نقل از وبلاگ : فیزیککاغذ اسکناس

جنس کاغذ اسکناس بصورتی است که الیاف کاغذش در راستای عرض اسکناس است. وقتی از ناحیه ای مرطوب شود یک خمیدگی و قوس بصورت ِ عرض در آن ایجاد می شود. بذارین راحت تر بگم. وقتی آب روی کاغذ معمولی بریزیم قپ می زند زیرا الیافش در جهت خاصی ریسیده نشده اند. به همین خاطر هم از همه جهت خم می شود و نتیجه ی این خمیدگی همه سویه می شود یک برجستگی در محل ریزش آب که نسبت به هر سویی چروک ایجاد می کند. در مورد کاغذ اسکناس اینطور نیست. یک قطره آب روی اسکناس بریزد. پس از مدتی یک قلنبگی روی کاغذ پیدا می شود که یک چروک معنی دار ایجاد می کند. فقط در جهت طول کاغذ برآمدگی ایجاد می شود. این نشان میدهد که الیاف پول در راستای عرضش هستند و وقتی خیس با مرطوب می شوند بین الیاف مذکور آب می نشیند و قوس طولی ایجاد می کند. این ازدیاد ِ مساحت در جهت ِ طولی باعث خمیدگی پول فقط در راستای طولی می شود. چون هندسه ی کاغذ از حالت مسطح بودن به خمیده عوض شده است.

—————————

و مطلبی دیگه به نقل از وبلاگ : فقط چند خط

 کاغذ و کاغذ سازی اسکناس :

کاغذ: ورقه نازک هموار که معمولا از الیاف گیاهی ساخته می شود ولی ان را از مواد لیفی دیگر هم  می سازند ، وبه طور عمده برای نوشتن و چاپ کردن به کار می رود. ولی موارداستعمال متعدد دیگر نیز دارد .

کلمه کاغذ ظاهرا از زبان سانسکریت وارد زبان فارسی شده است . لفظ اروپایی برای کاغذ از کلمه پاپیروس یونانی گرفته شده است و ضمنا قرطاس مصری را از آن می ساختند.

کلمه قرطاس که امروزه به معنی کاغذ به کار می رود خودماخوذ از کلمه یونانی خارتس است ، به معنی چیزی که بر آن می نویسند و معادل آن در عربی ورقه و صحیفه است.

ربع تا ثلث کاغذ نو از کاغذ های مستعمل ساخته می شود. جسم کاغذ الیاف به هم آمیخته سلوز است که از حدود ۱۸۶۰ به اینطرف عمدتا از چوب به دست می آید . تکه های پارچه ( معمولا پنبه ای ) که از کارخانه های بافندگی و لباس دوزی به دست می آید برای ساختن کاغذ های تحریری و کاغذ هایی مانند کاغذ سیگار و نظایر آن به کار می رود . برای کاغذ ای خاص دیگر یا در جاهایی که چوب در دسترس نیست از نیشکر شیره گرفته، خیزران ،ساقه کتان مانیل ، کاه و الیاف دیگر استفاده می شود.

ولی قسمت عمده کاغذ جهان از مغز چوب به دست می اید. مغز چوب مکانیکی یا چوب اسیاب شده برای ساختن کاغذ روزنامه و دستمال کاغذی و سایر انواع کاغذ ارزان قیمت به کار می رود. ماده لینین چوب که الیاف را به هم می چسباند در کاغذ باقی می ماند و همین ماده است که سبب زرد شدن رنگ کاغذ در مقابل نور می شود ، مغز چوبی که از طریق شیمیایی بدست می اید تقریبا سلولز خالص است و ان را از جوشاندن همراه با فشار تراشه های چوب با یکی از سه ماده شیمیایی سود، سولفلت، یا سولفیت که لینین را حل می کند به دست می اورند.

سپس مغز چوب را می شویند و سفید می کنند و از غربال می گذرانند و ان را می زنند و خوب مخلوط می کنند. چون اب از غربال می گذرد ، ورقه ای از الیاف تشکیل می شود که به سبب کان خوردن در امتداد های مختلف در هم می روند و به ورقه ، شکلی حصیر مانند میدهند. یک تسمه نمدین و مرطوب بر غربال فشار می اورد و کاغذ را از روی ان بر می دارد و سپس ان را به نودرد های خشک کننده منتقل می کند. در پایان این عملیات ، کاغذ از میان نورد هایی اهنین می گذرد که ان را می فشارند و سطحش را صاف می کنند.

برای ان که بافت و خاصیت چاپ پذیری و مقاومت کاغذ را بهتر کنند ، موادی اضافی بر خمیر ان می افزایند . برای ان که چاپ حروف و مخصوصا تصاویر با دانه های ریز بهتر شود، کاغذ مخصوص چاپ کتاب را با قشری از گل چینی مخلوط با نوعی چسب می پوشانند . برای انکه مرکب بر کاغذ تحریر پخش نشود صمغ ((راتیانج )) به خمیر ان اضافه می شود . کاغذ دیواری ضخیم است و  برای انکه اب نگیرد راتیانج به ان می زنند، و سطح ان را برای چاپ کردن نقشهای مورد نظر بر ان، مانند کاغذ کتاب اهار می زنند . کاغذ مستحکم لفاف و کیسه ، کاغذ کرافت است که از لینین حل شده در سولفات ساخته می شود.

ظاهرا کاغذ را مرد چینی به نام (( تسان لون )) در حدود ۱۰۵ م اختراع کرد و در چنین مراحلی تکامل خود را پیمود . کاغذ چینی مخلوطی از پوست درخت و کنف بود. کاغذ سازی در حدود ۶۱۰ م به ژاپن و در ۷۵۱ م به سمرقند راه یافت . در اواسط قرن دوم هجری کاغذ از سمر قند به بلاد اسلامی رسید. گویند (( فضل ابن یحیی برمکی )) نخستین کسی بوده است که در بغداد کارخانه کاغذ سازی دایر کرد. در قرن ۴ هـ ق کاغذ سازی در بغداد رواج تام داشت.

(( ابن الندیم )) از شش نوع کاغذی که در عهد او معروف بوده نام می برد، و می گوید کتاب را از کاغذ خراسانی می ساختند. از مشهور ترین شهر های ایران که در کاغذ سازی شهرت داشته (خونا )) یا ((خونج )) بوده که در زمان ((یاقئت)) به کاغذ کنان معروف بوده است . کاغذ در حدود ۹۰۰ م توسط مسلمانان به مصر و در حدود ۱۱۵۰ م توسط مورها به شاطلبه در اسپانیا رسید.

کاغـذسازی علاوه بر یک صنعت ،یک هنر است. تنها بـه حرکت در آوردن ماشین آلات کافـی نیست بلکه در هر لحظه تغییرات در نرم افزار و سخت افزار را باید به محصولی تبدیل کرد که ذاتاً، به طور دائم درحال تغییر است زیرا پیوند الیاف و چیدمان آنها در شرایط مختلف قابل تعریف و تغییر است .صنعت ساخت کاغذ اسکناس به مراتب پیچیده تر از کاغذ چاپ و تحریر و بقیه محصولات مشابه می باشد زیرا در درجه اول مسئله امنیت ملی کشور مطرح است و در درجه دوم حفظ استانداردهای بسیاری که برای این کاغذ تعریف شده ملاک می باشد .

چطور اسکناس‌ در ماشین لباسشویی سالم می‌ماند؟

شاید مثل هزاران نفر دیگر، برای‌تان پیش آمده که در حالیکه پیراهن‌تان در ماشین لباسشویی در حال چرخ خوردن است، ناگهان متوجه شده‌اید مقداری اسکناس در جیب‌تان داشتید و آن را کاملا فراموش کرده بودید.

خوشبختانه پس از دقایقی وقتی کار ماشین تمام می‌شود و پیراهن را بیرون می‌آورید، می‌بینید که اسکناس‌تان صحیح و سالم مانده و شما زیاد متضرر نشده‌اید! حال چطور ممکن است که یک ورق کاغذ از میان آن همه آب سالم بیرون بیاید؟

کاغذ‌های معمولی، کاغذهای اسکناس

کاغذهای معمولی همچون کاغذ دفترچه های یادداشت و روزنامه‌ها از سلولز ساخته شده‌اند که از درختان به‌دست می‌آید.

درختان طی مراحلی به فیبرهای چوبی تبدیل می‌شوند و فیبرهای سلولزی انتخاب شده و پس از نازک‌سازی به شکل ورقه‌های کاغذ در می‌آیند.

کاغذ پول اما از نوعی مواد ریش‌ریش‌شده به‌دست می‌آید. پنبه یا بافت کتان کوبیده می‌شود تا از آنها فیبرهای پنبه یا کتان به‌دست آید.

حتماً تا به‌حال نوعی از این مواد را در کاغذهای مخصوص ” کتان نرم”  که نوشتن روی آنها بسیار راحت‌تر است، دیده‌اید. این کاغذها نیز دقیقاً به همان صورت تهیه می‌شوند.

اثبات شده که این نوع کاغذهای ریش‌ریش‌شده، در زمان خیس شدن در مقایسه با کاغذهای معمولی خیلی بهتر مقاومت نشان می‌دهند.

کاغذهای معمولی آب را جذب می‌کنند و خیلی زود از هم گسیخته می‌شوند و به‌همین دلیل هرگز از ماشین لباسشویی سالم بیرون نمی‌آیند، در حالی‌که کاغذهای پول بهتر عمل می‌کنند.

شما نیز با وجود این کاغذهای مقاوم دیگر نگران اسکناس‌های خود داخل ماشین لباسشویی نباشید.

چاپ کاغذ اسکناس :

چاپ اسکناس بصورت افست خشک انجام میشه و کاغذ مورد استفاده اون هم یک کاغذ امنیتی از جنس پنبه و فراوری شده به روش mould cylinder هست که در حین فراوری به روش مذکور با یک توری به اسم wire که قبلا روی اون طرحهای واترمارک حک شده (به روش CNC) در بعضی از نقاط اون طرحهایی به نام واترمارک ایجاد می کنند که در مقابل نور شدید قابل رویته. مثل عکس امام(ره) یا حسین فهمیده در قسمت بدون چاپ اسکناسها. اون نوار امنیتی متالایز یا در اسکناسهای کوچکتر پلی استر هم در همین مرحله در خمیر کاغذ به شکل رول قرار داده میشه. ضمنا در طول همین فرایند الیاف حساس به خمیر کاغذ اضافه میشه که به رنگهای آبی، زرد، قرمز و سبز در برابر نور فرابنفش دیده میشن.( البته در موارد هم این نوع چاپ ها ترکیبی از تمامی چاپ ها به خصوص هلیوگراوور است ).

http://www.shokri.ir/banknevesht/wp-content/themes/the-book/the-book/images/mohr1.gif

 

 

 

 

 

 

———————————————————————————————————

۲۳ Responses to “کاغذ اسکناس”

  1. @علی اصغر علیزاده,
    با سلام خدمت همکار گرامی جناب آقای علیزاده..متاسفانه به علت اشکال در مودم چند روزی به اینترنت دسترسی نداشتم…خبر استخدام و منابع آزمون در سایت منتشر شد….موفق باشید

    پاسخ به این نظر

  2. بر خود واجب دیدم که تشکر خاصی در مورد این مطلب داشته باشم. هرچه بود این سوال بنده ی کمترین سبب شد که به تکاپو افتاده و نه تنها این نوشته ی ارزشمند رو به ارمغان بیاره بلکه نوشته و یا بهتره بگم ویدئوی تاریخچه ی اسکناس رو نیز بدنبال داشت و شاید همین دو مورد برام کافیه تا خیلی شرمنده ی زحماتت نباشم.

    بهرحال بازم تشکر بی حد و مممنون
    موفق و پیروز باشید … درود و دو صد بدرود
    ارادتمند حمید

    پاسخ به این نظر

    عبدالرضا شکری Reply:

    @از دیار نجف آباد,
    سلام..حمید آقا..ادامه کار این وبلاگ بدون بازدید کنندگان و نظر با ارزشی که میدن ، غیر ممکنه…سرمنشا قریب به اتفاق مطالبی که در اینجا میخونید، ایده ها و سوالاتیه که توسط نظردهندگان پرسیده میشه و باعث میشه که جستجو کنم و اطلاعات جدیدی بدست بیارم..پس با این اوصاف، سپاسگذار شما و تک تک دوستان همراه هستم….در انتها به قول شما : درود و دو صد بدرود

    پاسخ به این نظر

  3. veeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeryyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyy gooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooood

    پاسخ به این نظر

  4. با تشکر

    پاسخ به این نظر

  5. سلام آقای شکری

    بنده دانشجو هستم و در مورد دلار سیاه تحقیق می کنم

    ماده ای که کاغذ دلار با آن سیاه می شود جه نام دارد و چگونه پاک می شود.

    پاسخ به این نظر

    عبدالرضا شکری Reply:

    @ارش,
    با سلام..از تعدادی از همکاران سوال کردم ..اما کسی از این موضوع اطلاع نداشت.

    پاسخ به این نظر

  6. سلام
    اگه میشه چند تا مطلب هم در مورد نحوه ی چاپ اسکناس در قدیم بذارید…

    پاسخ به این نظر

    عبدالرضا شکری Reply:

    @LALEH,
    سلام..چشم. فرصتی شد حتما.

    پاسخ به این نظر

  7. باعرض سلام وخسته نباشید به هم فامیلم آقای شکری
    لطفا درباره چگونگی ساخت کاغذ اسکناس بکین اگه برای شمازحمتی نیست ازطریق ایمیل برام بفرستید، ممنون از زحمات شما

    پاسخ به این نظر

    عبدالرضا شکری Reply:

    @عبدالشکورشکری,
    سلام و عرض ادب به هم فامیل عزیز …در این غیر از این مطلب ،نوشته ی جدیدی ندارم. انشااله در آینده اگر ممکن شد حتما منتشر می کنم. موفق باشید

    پاسخ به این نظر

  8. بابا کارت عالیه سه روز دنبال همین مطلب می گشتم . مامانم نمی دونست چی میشه . اخه استاد ۱ نمره تشویقی واسه همین میداد . دستت طلا !!!

    پاسخ به این نظر

    عبدالرضا شکری Reply:

    @نگار,
    سلام.یه نمره تشویقی نوش جان!

    پاسخ به این نظر

  9. یعنی واقعا عالی بود. چند روز دنبال چنین مطلبی برای روزنامه دیواری می گشتم! مرسی!!!!!!!!!!!!!!!

    پاسخ به این نظر

    عبدالرضا شکری Reply:

    @خانم آ,
    سلام. خبریه؟! این مطلب چند روزه زیاد بازدید داشته!

    پاسخ به این نظر

  10. سلام
    لطفا اطلاعات کاملی از نوع کاغذ اسکناس , چگونگی تولید این کاغذ و چگونگی چاپ و همینطور راههای شتاسایی اسکناس تقلبی از حقیقی برای من ارسال کنید.
    برای پایان نامه دانشگاه نیاز مبرمی به این اطلاعات دارم.
    ممنون

    پاسخ به این نظر

    عبدالرضا شکری Reply:

    @CHALIPA,
    سلام
    در این صفحه جستجو کنید:
    http://banknevesht.shokri.ir/?s=%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B3+%D8%AC%D8%B9%D9%84%DB%8C

    پاسخ به این نظر

  11. سلام یکی از دوستانم میگویدمقداری دلارسیاه شده داره میخواهد پاک کند ولی نه محلولش را دارد نه دانش آنرا، لطفا راهنمایی کنید.باسپاس از شما

    پاسخ به این نظر

    عبدالرضا شکری Reply:

    @محمد,
    سلام ..در مورد محلول پاک سازی دلار سیاه اطلاعی ندارم.

    پاسخ به این نظر

  12. خیلی مسخره بود

    پاسخ به این نظر

    عبدالرضا شکری Reply:

    @ghazal,
    شاید D:

    پاسخ به این نظر

  13. سلام
    خیلی خیلی از راهنماییتون ممنونم

    پاسخ به این نظر

    عبدالرضا شکری Reply:

    @راحله,
    سلام..موفق باشید

    پاسخ به این نظر

پاسخی بنویسید